Zwarte henna op je huid: wat PPD doet en hoe je het herkent

Temporalis
Team Temporalis Jagua-specialisten sinds 2020
⏱ 8 min leestijd · Bijgewerkt op 18/11/2026 · ✓ Geverifieerd en onderbouwd

In het kort: „zwarte henna” is bijna nooit gewone henna. Er zit meestal PPD in (parafenyleendiamine), een kleurstof uit haarverf. Op je huid kan die stof een flinke allergische reactie geven: jeuk, bultjes, blaasjes en soms een lichte plek die blijft. Wie eenmaal allergisch is, blijft dat. Een tattoo van jagua bevat geen PPD en is dus geen zwarte henna.

Een spuitzakje op de boulevard

Een warme avond aan zee. Een klapstoeltje, een tafeltje met voorbeelden, iemand met een spuitzakje vol donkere pasta. Twintig minuten later staat er een schorpioen op je enkel. Henna is toch een plant, denk je. Klopt, voor gewone henna. Alleen is dit waarschijnlijk geen gewone henna.

Ik schrijf dit vanuit een atelier dat zelf tijdelijke tattoos maakt. Je mag me dus wantrouwen. Maar de waarschuwing hieronder komt niet van ons. Hij komt van huidartsen, van onderzoekers en van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Je vindt ze allemaal onderaan, met een link, zodat je zelf kunt nalezen wat ze zeggen.

Wat er echt in zwarte henna zit

Gewone henna kleurt de huid oranje tot roodbruin. Nooit zwart. Wie dat belooft, heeft er iets aan toegevoegd, en dat is meestal PPD. De beroepsvereniging van Nederlandse huidartsen (NVDV) zegt het in haar folder over PPD-allergie zonder omwegen: PPD wordt aan henna toegevoegd om die zwart te maken. Dezelfde stof zit in haarverf, in sommige leer- en textielverf en in zwart rubber.

Hoeveel PPD er in zo'n pasta zit, weet je als klant nooit. Een overzichtsartikel in het International Journal of Environmental Research and Public Health noemt metingen van de Amerikaanse FDA tussen 4,9 en 27,2 procent PPD in henna. Volgens de auteurs verbiedt de EU PPD in producten voor op de huid. Haarverf is de uitzondering.

Een tattoo met zwarte henna is dus geen sterkere henna. Het is haarverf op een plek waar haarverf niet hoort.

Waarom PPD op je huid slecht uitpakt

Het venijn zit in de tijd. Bij een eerste keer zie je vaak dagenlang niets. Volgens het overzichtsartikel komt een reactie bij een nieuwe allergie meestal na 4 tot 7 dagen. Dan zit je soms alweer thuis. Je afweer moet de stof eerst leren kennen, en dat kost tijd. Ben je al eens eerder met PPD in aanraking geweest, dan kan het sneller gaan. In een van de twee gevallen die de auteurs beschrijven, begon de reactie al na twee dagen.

De NVDV beschrijft wat je dan ziet: rode, jeukende plekken op de plek van de tattoo, soms met pukkeltjes, schilfers en blaasjes. Het patroon volgt keurig de lijnen van de tekening. Na het genezen kan er een lichte plek in dezelfde vorm achterblijven, schrijven de auteurs van het overzichtsartikel, en die kan blijvend zijn. Een schorpioen in negatief, zeg maar.

Hoe vaak gaat het mis? A.C. de Groot zette alle studies over henna op een rij in het vakblad Contact Dermatitis. Zijn schatting: ongeveer 2,5 procent van de mensen met een tattoo van zwarte henna wordt allergisch voor PPD. Dat klinkt weinig. Op een vol strand is het een hele rij handdoeken.

Het grootste probleem zie je pas later. Ben je eenmaal allergisch voor PPD, dan reageer je bij elk nieuw contact. Ook op haarverf. De NVDV noemt dan jeuk en eczeem op je hoofdhuid en in je gezicht, met oogleden en oren die flink dik kunnen worden. Bij mensen die heel sterk allergisch zijn, is volgens de NVDV zelfs een reactie mogelijk die op een shock lijkt.

Zo herken je zwarte henna op vakantie

De NVDV geeft één advies dat ik graag overneem: weet je niet zeker dat een tijdelijke tattoo PPD-vrij is, laat hem dan niet zetten. In de praktijk helpen deze signalen:

  • De belofte is diepzwart. Henna van de hennastruik kleurt roodbruin. Een donker resultaat betekent dat er iets is toegevoegd.
  • Er is geen ingrediëntenlijst. Geen tube, geen etiket, alleen een bakje. Dan kun je niets controleren.
  • Het woord „natuur” valt vaak. Dat zegt niets. De hennastruik is een plant, PPD niet.
  • Je bent ver van huis. Deze tattoos worden volgens de NVDV vooral gezet op vakantiebestemmingen in het buitenland, waar je moeilijk kunt nagaan wat erin zit.

Vraag gerust naar de verpakking. De EU stelt eisen aan het etiket van cosmetica, schrijft de NVWA, en de producent of importeur is verantwoordelijk voor de veiligheid. Een bakje zonder naam vertelt je niets. Krijg je een ontwijkend antwoord, dan heb je ook een antwoord.

Twijfel je bij een kind? Zeg dan nee. Beide gevallen in het overzichtsartikel van Panfili en collega's gaan over kinderen. Een tekening met viltstift is minder stoer, maar ook minder spannend voor de huisarts.

Allergische reactie op henna: wat je doet

Gaat de plek een paar dagen na een tattoo met zwarte henna jeuken of opzwellen? Doe dan dit:

  1. Spoel de plek af met koud water.
  2. Smeer er niets meer op. Geen aftersun, geen olie, geen tweede laagje pasta.
  3. Ga naar je huisarts. Dat adviseert ook de NVWA bij jeuk, uitslag of blaasjes door een cosmetisch product. Bij een heftige reactie ga je meteen.
  4. Noem de naam PPD. Dan weet je arts meteen waar het om gaat.
  5. Maak elke dag een foto van de plek. Een reactie verandert snel, en een foto onthoudt beter dan jij.

Thuisarts.nl, de site van de huisartsen, legt uit hoe zo'n contacteczeem werkt. De kern: vermijd voortaan de stof waar je op reageert. Bel de huisarts opnieuw als het erger wordt, of als het na 6 weken niet minder is. Een onveilig cosmetisch product kun je bovendien melden bij de NVWA.

En gewone henna? Volgens De Groot is rode henna meestal onschuldig voor de huid en is een allergie ervoor zeldzaam. Zeldzaam is niet nooit. Reageert je huid op een roodbruine henna, dan gelden dezelfde stappen.

Na een reactie: let op bij de kapper

Een PPD-allergie verhuist met je mee naar de kappersstoel. Vertel het je kapper voordat je haar wordt geverfd. Wil je je haar met henna verven, dan moet je kapper volgens de NVDV eerst bij de fabrikant of importeur navragen wat erin zit. Leer en textiel kunnen ook met PPD geverfd zijn. Nieuwe donkere kleding eerst een paar keer wassen helpt, volgens de folder, om losse verfresten kwijt te raken. Kwam je hier eigenlijk voor zwarte henna voor je haar? Lees dan ons stuk over jagua als haarverf.

Waarom jagua geen zwarte henna is

Onze tattoos krijgen hun kleur van jagua, het sap van de vrucht van de Genipa americana. De kleurstof heet genipine en is de enige kleurstof in de formule. Er zit geen PPD in. De tattoos voldoen aan de Europese cosmeticaverordening (EG) nr. 1223/2009. Wat jagua precies is en waar het vandaan komt, lees je in wat is jagua.

In het atelier zie ik steeds hetzelfde begin. Direct na het aanbrengen is de lijn bleek, bijna doorzichtig. Wie dat niet weet, schrikt. Daarna kleurt hij in 24 tot 36 uur van lichtgrijs naar blauwzwart, en blijft hij 1 tot 2 weken zichtbaar. Mijn mening: een tattoo hoort niet te jeuken en niet te branden. Gebeurt dat toch, dan is dat geen teken dat hij goed pakt.

Eerlijk is eerlijk: ook op jagua kan iemand reageren. Heb je een allergie voor tropisch fruit, zoals mango, papaja of kiwi, test dan 48 uur vooraf op een klein stukje huid. Zie je toch roodheid, jeuk of zwelling, spoel dan af met koud water, smeer er niets meer op en ga naar een arts als het aanhoudt. Meer daarover in onze gids is jagua veilig.

Teken je liever zelf? Met jaguagel zet je je eigen ontwerp op je huid. De gel droogt in maximaal een uur, blijft daarna 2,5 tot 4 uur zitten en gaat er dan af met lauw water. Nooit een hele nacht laten zitten: donkerder wordt hij daar niet van, wel vlekkeriger.

Tube jaguagel met een fijne applicator die een ornament op een onderarm tekent
Jaguagel uit de tube van 10 ml, met de fijne applicator op de onderarm · Bekijk de gel

Een vakantietattoo zonder PPD

Zoek je iets voor op het strand? Deze drie staan op plekken die je de hele zomer laat zien. Kijk voor meer in de collectie tijdelijke tattoos. Heb je een eigen ontwerp, dan maken we het vanaf 3 stuks als tattoo op maat, geleverd binnen 4 tot 5 weken.

Souvenirs horen in je koffer, niet in je huid.

Sierlijke lotus in mehndistijl op een schouder, naast de rand van een roze bloes
Onze tijdelijke tattoos

De mehndi-look, zonder PPD.

Jagua die in 24 tot 36 uur blauwzwart kleurt. In 2 minuten aangebracht en 1 tot 2 weken op je huid: lang genoeg voor je hele vakantie.

Bekijk de tattoos →

Waterproof · Zonder naald · Zonder PPD · Vegan


Wat mensen vragen over zwarte henna

Wat zijn de symptomen van een PPD-allergie?

Rode, jeukende plekken met soms bultjes of blaasjes, precies op de plek van de tattoo. Bij een nieuwe allergie verschijnen ze meestal na 4 tot 7 dagen. Later kun je ook reageren op haarverf, met jeuk en zwelling op je hoofdhuid, in je gezicht en rond je ogen.

Is henna altijd rood?

Min of meer: gewone henna kleurt oranje tot roodbruin, maar nooit zwart. Een henna die diepzwart belooft, bevat een toegevoegde kleurstof, meestal PPD.

Hoe lang blijft een tattoo met zwarte henna zitten?

Dat verschilt per pasta en per huid, en omdat niemand weet wat er in de pasta zit, noem ik hier geen getal. Belangrijker: een allergie voor PPD blijft wel, ook als de tattoo allang weg is. Een tattoo van jagua blijft 1 tot 2 weken zichtbaar.

Hoe gaat een tattoo met zwarte henna eraf?

Vanzelf, naarmate je huid zich vernieuwt. Reageert de plek, ga dan niet boenen of schrobben en smeer er niets op. Laat je huisarts kijken.

Kan ik mijn haar nog verven na een reactie op zwarte henna?

Niet zomaar. PPD zit juist in haarverf, dus vertel het altijd je kapper voordat je haar wordt geverfd. Vraag je huisarts of huidarts wat voor jou kan.

Is een jaguatattoo hetzelfde als zwarte henna?

Nee. Jagua kleurt met genipine uit de vrucht van de Genipa americana en bevat geen PPD. De kleur ontwikkelt zich in 24 tot 36 uur tot blauwzwart en blijft 1 tot 2 weken zichtbaar. Bekijk de tijdelijke tattoos van jagua.

Bronnen

  1. NVDV (Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie), Allergie voor P-Phenylenediamine (PPD), patiëntenfolder, 2026. nvdv.nl
  2. Panfili E., Esposito S., Di Cara G., Temporary Black Henna Tattoos and Sensitization to para-Phenylenediamine (PPD): Two Paediatric Case Reports and a Review of the Literature, International Journal of Environmental Research and Public Health 14(4):421, 2017. pmc.ncbi.nlm.nih.gov
  3. De Groot A.C., Side-effects of henna and semi-permanent „black henna” tattoos: a full review, Contact Dermatitis 69(1):1-25, 2013. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov
  4. NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit), Cosmetica, webpagina, zonder datum. nvwa.nl
  5. Thuisarts.nl (NHG), Ik heb eczeem door contact met iets, webpagina, 2025. thuisarts.nl